เพรียกนกเงือกเทือกเขาบูโด (2) : อำลามหา'ลัยหนองม้า
  • Social
  • Aug 23, 2019

หลังกลับจากการร่วมทีมสำรวจนกเงือกที่เทือกเขาบูโด​ ผมยังต้องกลับมาทำงานในป่าห้วยขาแข้งบริเวณหนองม้า​ซึ่งอยู่ติดกับหน่วยเขาบันไดต่ออีกระยะหนึ่ง​ในโครงการศักยภาพของนกหัวขวานที่ก่อให้เกิดโพรงรังของนกเงือกและช่วยงานวาดภาพรังนกในป่าเบญจพรรณ​ เป็นงานTesis ของพี่ กาหลิบ -​ ณรงค์​ จิรวัฒกวี​

จนกระทั่งในปี พ.ศ.2541หลังเสร็จสิ้นงานที่ผืนป่าตะวันตก​ในระยะเวลา ​3 ปี​ ผมจึงได้ลงมา เทือกเขาบูโด เพื่อเริ่มงานสำรวจ​ วิจัยและอนุรักษ์นกเงือกที่นี่ตามที่ได้รับปากกับอาแมวไว้

ผู้เขียนกับ ดร.พิไล พูลสวัสดิ์ หัวหน้าโครงการศึกษานิเวศวิทยาของนกเงือก คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

เขาสูงที่สลับซับซ้อนบนพื้นที่แสนกว่าไร่เมื่อมองจากถนนสายเอเชียขณะผ่าน อำเภอบาเจาะ นั้นคือ จุดหมายปลายทาง​ อาแมว​ ผมและทีมงานนกเงือก ซึ่งเดินทางมาพร้อมกันจากบางกอกสู่เขตอุทยานแห่งชาติบูโด-สุไหงปาดี​เมื่อพลบค่ำ​ ด้วยรถโตโยต้าแวนสีขาว​

ระยะทางจากบางกอกถึงนราธิวาสพันกว่ากิโลเมตร​ หัวหน้าสมน้อย​ ภัทรเมธา (ปัจจุบันถึงแก่กรรม)​ มาต้อนรับ และเลี้ยงมื้อค่ำ​ อาแมวบอกฝากฝังผมกับหัวหน้าอุทยานฯ และขอบ้านพักหนึ่งหลังสำหรับอาศัยชั่วคราว​

ผมได้บ้านพักเป็นกระท่อมหลังเล็กๆ ชื่อ บ้านบีแต ในภาษายาวีที่แปลว่า ดวงดาว คล้ายบ้านทาร์ซาน แต่ทรุดโทรมเพราะไม่ได้อยู่อาศัยนานแล้ว​ ตั้งอยู่ริมลำธารติดกับกุโบร์​ ซึ่งเงียบ และห่างไกลจากผู้คน แม้ว่าจะเป็นที่พักหลังเล็กๆ เก่าๆ แต่ผมสัมผัสได้ถึงความอบอุ่น และรู้สึกปลอดภัย

เช้าวันใหม่ของการเริ่มต้น..

อาแมวพาพวกเราไปพบชาวบ้านซึ่งบางคนเคยเอาลูกนกไปขาย​บางคนรับจ้างลากไม้เถื่อน​และชาวบ้านที่เราไปหาคนแรกคือ แบมุ หรือ นิมุ​ รายอคารี​ ผู้กว้างขวางแห่งบ้านตะโล๊ะตา

ย้อนกลับไปเมื่อ พ.ศ.2537 อาแมวได้เริ่มเข้ามาสำรวจ และลงพื้นที่จากการแนะนำของเด็กหนุ่มคนหนึ่งชื่อ อับดุลเลาะห์​ การี​ เขาแจ้งไปที่โครงการฯ ว่าพบนกเงือกหัวแรดที่เทือกเขาบูโด​ ซึ่งตอนนั้นเราคิดว่านกชนิดนี้สูญพันธุ์ไปจากเมืองไทยแล้ว​

ข่าวการพบนกเงือกหัวแรดที่นี่สร้างความดีใจให้กับอาแมว และทีมงาน​ อับดุลเลาะห์ซึ่งเป็นผู้ส่งข่าว และติดต่อมาที่โครงการฯ ว่า มีโพรงรังนกเงือกหลายโพรงที่ชาวบ้านล้วงไปขาย รวมทั้งโพรงรังของแบมุด้วย​

แบมุ หรือ นิมุ​ รายอคารี​ (ขวา) หัวเรี่ยวหัวแรงสำคัญอีกคนในงานอนุรักษ์นกเงือก

แรกๆ แบมุก็ไม่ค่อยไว้ใจนักเพราะอยู่ๆ จะมาห้ามไม่ให้เอาลูกนกได้ไง​ มันเป็นรายได้เสริมนะ ตัวหนึ่งก็เป็นพัน​ โพรงรังก็เป็นของแกอยู่แล้ว​ เมื่ออาแมวและทีมงานมาหาแบมุที่บ้านจึงพูดคุย​อธิบายทำความเข้าใจเพื่อขอความร่วมมือกันที่จะดูแลนกเงือกให้อยู่คู่เทือกเขาบูโดไปนานๆ

​อาแมวบอกแบมุว่า​ ถ้าแบมุยังล้วงลูกนกไปขายอยู่ต่อไปนกเงือกก็จะหมดไปจากเขาบูโด​คนรุ่นต่อๆไปก็จะไม่ได้เห็นนกเงือกอีก​

"ลูกหลานมันจะขุดกระดูกมาด่าเอา​ ว่าไม่เหลืออะไรไว้ให้เลย​ รุ่นพ่อมันทำลายหมด..ถ้าใครมาจับลูกเราไปมั่งล่ะจะรู้สึกไง"

ด้วยคำพูดเพียงไม่กี่คำกับแววตาที่เอาจริง​ของอาแมว​ ทำให้แบมุเริ่มเข้าใจ และรู้สึกสำนึก​ผิด ตั้งแต่นั้นมาแบมุจึงเป็นแนวร่วมอนุรักษ์นกเงือกที่เข้มแข็ง และพร้อมจะปกป้องนกเงือก​ อีกทั้งยอมรับอาแมวเป็นสหายเพราะอายุรุ่นราวคราวเดียวกัน

รถแวนสีขาวมาจอดที่บ้านทรงไทยภาคใต้หลังใหญ่ในหมู่บ้านตะโล๊ะตา​ แบมุออกมาต้อนรับอยู่หน้าบ้าน​ อาแมวลงจากรถ และจับมือสลาม​ แบมุดูมีความสุขที่เพื่อนจากบางกอกมาเยี่ยม​ แบมุมีโพรงรังนกเงือกอยู่บนภูเขา 3 โพรงที่ล้วงลูกไปขายอยู่ทุกๆ ปี​คือ นกเงือกหัวแรด 2 โพรง และนกกก 1 โพรง​

โครงการฯ จึงกำหนดให้นกเงือกหัวแรดรังนี้เป็นโพรงรังหมายเลข 1 และ 2 ตามลำดับ​ ปัจจุบันเราพบโพรงรังนกเงือกหัวแรดที่เทือกเขาบูโดจำนวนทั้งสิ้น​ 67 โพรง

พ.ศ. 2537 มีรายงานว่า พบนกเงือกหัวแรดที่เทือกเขาบูโด​ ซึ่งตอนนั้นทีมวิจัยฯ เข้าใจว่านกชนิดนี้สูญพันธุ์ไปจากเมืองไทยแล้ว​

Bottom Line เป็น News Magazine Onlineที่ยึด “ความน่าเชื่อถือ” บนพื้นฐานความเป็น “สื่อสารมวลชน” ผ่านการนำเสนอในรูปแบบ Story Telling อันเป็นเอกลักษณ์

Bottom Line เป็น News Magazine Onlineที่ยึด “ความน่าเชื่อถือ” บนพื้นฐานความเป็น “สื่อสารมวลชน” ผ่านการนำเสนอในรูปแบบ Story Telling อันเป็นเอกลักษณ์ เราจะเป็น “เพื่อน” ที่คนอ่านทั้ง “เอามัน” และ “เอาเรื่อง”

เชื่อใจได้ตลอดเวลา ในวันที่ทุกคนเล่นบท “สื่อ” บนพื้นที่ข่าวสารอันเชี่ยวกรากในโลกออนไลน์ แต่ “ความน่าเชื่อถือ” มักเป็นสิ่งที่ผู้คนมองหาเสมอเมื่อต้องการ “ใช้ข่าว” สักชิ้น ไม่ว่าจะเพื่อ “บอกเล่า-อ้างอิง-วิเคราะห์” ก็ตาม

  • About
  • Contact
  • For Advertiser
  • Want to become an author?