เรื่องเล่าจาก "ป่าแก่งกระจาน" ความรัก ความเหงา และมรดกโลก
  • Social
  • Jul 7, 2019

“ความเงียบมันน่ากลัวครับ”

ใครบางคนในชุดพิทักษ์ป่าเอ่ยขึ้นในวงล้อมของแสงไฟอิเล็กทรอนิกส์ใน “จุดสกัด” กลางผืนป่าอนุรักษ์ฟากตะวันตกของไทย

ป่าแก่งกระจาน ป่าผืนใหญ่กว่า 2.9 แสนไร่ที่ตั้งอยู่ในแนวทิวเขาตะนาวศรีมีพื้นที่ครอบคลุม 3 จังหวัด คือ จังหวัดราชบุรีเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์

ป่าผื่นเดียวกันกับที่อยู่ของอุทยานแห่งชาติ 4 แห่ง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า อีก 1 แห่ง คืออุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน อุทยานแห่งชาติกุยบุรี อุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชี

ป่าผืนเดียวกันกับที่มีประเด็นเกี่ยวสิทธิมนุษยชนของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงในพื้นที่

ป่าผืนเดียวกันกับที่ไทยเสนอชื่อขึ้นทะเบียนมรดกโลกในปีนี้

รายงานชิ้นนี้เป็นประสบการณ์ช่วงหนึ่งที่ผู้เขียนได้มีโอกาสเข้าไปสัมผัสชีวิตความเป็นอยู่ของเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าผืนนี้ช่วงปีพ.ศ.2552 เพื่อบอกเล่าเรื่องราวของป่าในอีกแง่มุมหนึ่ง

 

บ้านโป่งลึก บางกลอย เป็นหมู่บ้านชาวกระเหรี่ยงที่ตั้งอยู่ในบริเวณอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จ.เพชรบุรี ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาที่นี่กลายเป็นข่าวอยู่หลายครั้งทั้งในแง่ของปัญหาความขัดแย้งระหว่างชาวบ้านกับอุทยาน หรือกระทั่งปัญหาสิทธิมนุษยชนที่กลายเป็นหนึ่งในข้อกังวลสำหรับการขึ้นทะเบียนมรดกโลกในครั้งนี้ 

ไม่เฉพาะแค่ความชุ่มชื่นของสีเขียวรอบตัวเท่านั้น แต่ไอหมอก กับ วงออร์เคสตราธรรมชาติที่กำลังเปิดทำการแสดงอยู่ในราวป่าบริเวณ จุดสกัดที่ 4 ห้วยคมกริช อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานตอนนี้ ยิ่งช่วยลบภาพตึกสูง ไอเสีย รวมทั้งความวุ่นวายของชีวิตเมืองออกไปได้อีกมากโข

รวมทั้งความเย็นระดับ “ยะเยือก” ของน้ำในลำห้วย หลังฝนเพิ่งขาดเม็ดไปไม่นาน อาจทำให้ออกอาการ “เนื้อสะดุ้ง” เอาดื้อๆ เหมือนกัน

“น้ำเย็นดีไหมครับ” ใครบางคนเอ่ยถามถึงน้ำในลำห้วยที่ใช้ชำระล้างความอ่อนล้าระหว่างทางป่าที่เข้ามา

ระหว่างที่อีก 2 คนกำลังเดินแยกออกไปเด็ดยอดผัก และดูความเรียบร้อยตามแนวชายป่าอีกด้านของจุดสกัด

นาฬิกายังไม่ทันจะทุ่ม แต่ป่ากลับถูกความมืดโอบคลุมเอาไว้เสียแล้ว หลังเสร็จธุระส่วนตัวของแต่ละคน วงอาหารค่ำจึงค่อยถูกตั้งขึ้น บะหมี่สำเร็จรูปต้มปลากระป๋องแซมยอดผักกูด และข้าวเย็นจากมื้อกลางวันอีกค่อนหม้อเป็น “เมนคอร์ส” ใต้แสงเทียน เคล้าแสงดาว คลอเสียงป่าเป็นของหวาน

“อยู่กินกันง่ายๆ อย่างนี้แหละครับ” เจ้าของน้ำเสียง “เหน่อเพชร” รายเดิมบอกด้วยรอยยิ้ม

เจ้าหน้าที่หน่วยพิทักษ์ป่าอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน กำลังไหว้บอกกล่าวบริเวณหลุมฝั่งศพช้างป่าแก่งกระจาน 3 ตัว ที่ถูกไฟฟ้าช็อตตาย ว่าจะมีการจัดพิธีทำบุญอุทิศส่วนกุศลไปให้ ณ หน่วยพิทักษ์ป่าอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน กจ.7 (เขาหุบเต่า) ต.ห้วยสัตว์ใหญ่ อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2558

กับ “ความสงัด” ที่แวบมาทักเป็นช่วงๆ หากลองไล่สายตาไปตามเงาใบไม้ที่ไหวเอนตามแรงลม และเสียงป่า ในจังหวะที่ห้วงสนทนาหยุดนิ่ง ก็จะพบว่าสิ่งที่เขาพูดถึงนั้นมันไม่ได้เกินจริงเลยทีเดียว

ยิ่งเมื่อต้องอยู่ในวงจรชีวิตของเจ้าหน้าที่...

“เห็นสวยๆ อย่างนี้เถอะ แต่ถ้าอยู่คนเดียวนี่แทบบ้าเลยนะ” พิทักษ์ป่าคนหนึ่งพูดพลางชายตาไปรอบวง ทั้ง 3 คนพยักหน้าเห็นด้วย

“มันเหงาน่ะครับ วันไหนได้ยินเสียงเครื่องยนต์นี่แทบจะกระโดดเข้าไปกอดเลย” อีกคนตอบยิ้มๆ

2 อาทิตย์ผลัดเวรกัน 1 ครั้ง ครั้งละคน เพื่อเฝ้าจับบรรดาพรานป่า และพวกมอดไม้ที่มักลักลอบเข้ามาตัดไม้ในป่า เสบียงหลักๆ ก็คือ บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป กับปลากระป๋อง บางวันครึ้มอกครึ้มใจก็ลงไปแช่น้ำเล่น ฟังเสียงนกเสียงกิ่งไม้ เปิดเพลงจากโทรศัพท์คลอบรรยากาศให้สุนทรีย์ พลบค่ำนั่นแหละ ถึงน่ากลัว 

บางวันจิตแข็งก็นั่งๆ นอนๆ เล่นในบังไพร ไม่มีอะไร

แต่ถ้าวันไหนจิตตก กลางป่ามันก็ไม่ต่างจากฉากในหนังสยองขวัญเลยแม้แต่น้อย

วังเวง และเงียบขนาดได้ยินเสียงหัวใจตัวเองเต้น ยิ่งถ้าเผลอนึกถึงผีป่าหรือเจ้าเขาที่คนเก่าๆ เคยบอกเล่ากันมา กลางคืนนี้ก็จะยิ่งยาวนานขึ้นไปอีก บางครั้ง กลางวันก็เป็น แทบทุกคนยอมรับว่าจะต้องเคยผ่านเหตุการณ์ทำนองนี้อย่างน้อย 1 ครั้ง

ไม่เฉพาะความเหงาเท่านั้น ยังมีงูเงี้ยวเขี้ยวขอ กระสุนของเหล่านายพรานที่พร้อมจะหันปากกระบอกปืนใส่ได้ตลอดเวลา กระทั่งเรื่องใต้พรมของกลุ่มผู้มีอิทธิพลในพื้นที่ให้บรรดาผู้พิทักษ์ป่าได้ รับมือกันไม่จบสิ้น

“ปีนี้เจอมาลาเรียไป 8 คน จาก 12 คน เมื่อ 2 ปีก่อนเจ้าหน้าที่ก็เพิ่งโดนช้างกระทืบตาย” ใครบางคนให้ข้อมูล

อย่างที่รู้ “ความเสี่ยง” กับ “เงินเดือน” ของเจ้าหน้าที่ (พนักงานจ้างเหมา 4,500 บาท พนักงานราชการ 12,000 บาท เมื่อพ.ศ.2552) เป็นเรื่องที่ค่อนข้างสวนทางกันโดยสิ้นเชิง แต่ไม่ได้หมายความว่าทางอุทยานจะนิ่งดูดาย ที่ผ่านมาก็มีความพยายามหาอุปกรณ์เดินป่า รวมทั้งเครื่องอำนวยความสะดวกอื่นๆ มาสนับสนุนให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้

เขื่อนแก่งกระจาน เป็นเขื่อนดินกั้นแม่น้ำเพชรบุรีบริเวณเขาเจ้า และเขาไม้รวก อยู่ในพื้นที่ ต.แก่งกระจาน อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี เป็นเขื่อนอเนกประสงค์ที่ทั้ง ผลิตกระแสไฟฟ้า ใช้ประโยชน์ด้านชลประทาน รวมทั้งยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ขึ้นชื่ออีกแห่งของจังหวัด

"มันไม่พอหรอกครับ เครื่องมือครบชุดมีอยู่ 4 จากหน่วยลาดตระเวน 6 ชุด อีก 2 ชุดจะเป็นรุ่นเก่าซึ่งรับสัญญาณไม่ดี ตัวนี้อยู่ในร่องหุบเขาก็สามารถรับสัญญาณได้ บางทีเดินๆ ไปก็จับพิกัดไม่ได้ แล้วก็หายไปโผล่ตรงนี้ เราก็อาศัยการลากเส้นแผนที่เอา หรืออยู่ในป่า ออกแต่ละครั้งก็ปืน 4 กระบอก เป็นปืนลูกซอง กับเอซเค แต่ส่วนมากเป็นลูกซองมากกว่า...

...เทียบกับคนล่าแล้วเขาใช้เอ็ม 16 ถ้าปะทะกันจริงๆ เราจบอย่างเดียว ที่ทำได้ก็แค่ยิงขู่ โชคดีที่คนล่าสัตว์ส่วนใหญ่เวลาเจอเราเขาจะหนี แต่ถ้าหันสู้เมื่อไหร่โอกาสสูญเสียของเราก็น่าจะเยอะกว่าอยู่แล้ว วิทยุสื่อสาร 1-2 เครื่องต่อ 1 ชุด แต่หน่วยที่กระจายอยู่ในพื้นที่โดยมากจะมีวิทยุอยู่แล้ว จะประสานในพื้นที่ตลอด ก็สมบุกสมบันพอสมควร เวลาหน้าฝนนี่เละกันมาเลย พาหนะส่วนใหญ่ก็เป็นรถกระบะ พยายามรับบริจาค หรือสนับสนุนพวกข้าวสารอาหารแห้ง จากนั้นก็เป็นหัวหน้าหน่วย และนักท่องเที่ยวที่มาบริจาคช่วยๆ กันไป" เขาบอก

สิ่งที่เกิดขึ้นถึงจะเหมือนหนังม้วนเก่าที่เอามาเล่าซ้ำ แต่บรรดาพิทักษ์ป่าก็ยังยืนยันว่าที่ผลักดันให้พวกเขาทำทั้งหมดมาจาก “ข้างใน” ล้วนๆ เพื่อผืนป่า และธรรมชาติที่พวกเขารัก
 

จนวันนี้ ป่าผืนนี้ก็ได้อยู่ในกระบวนการเสนอชื่อให้เป็นมรดกโลกในที่สุด

 

เรื่อง: ชัยณรงค์ กิตินารถอินทราณี

ภาพ: Nation Photo

พิทักษ์ป่าเป็นงานที่มีค่าตอบแทนน้อยแต่ความเสี่ยงสูง อัตรากำลังต่อพื้นที่ดูแลถือว่าค่อนข้างน้อย

Bottom Line เป็น News Magazine Onlineที่ยึด “ความน่าเชื่อถือ” บนพื้นฐานความเป็น “สื่อสารมวลชน” ผ่านการนำเสนอในรูปแบบ Story Telling อันเป็นเอกลักษณ์

Bottom Line เป็น News Magazine Onlineที่ยึด “ความน่าเชื่อถือ” บนพื้นฐานความเป็น “สื่อสารมวลชน” ผ่านการนำเสนอในรูปแบบ Story Telling อันเป็นเอกลักษณ์ เราจะเป็น “เพื่อน” ที่คนอ่านทั้ง “เอามัน” และ “เอาเรื่อง”

เชื่อใจได้ตลอดเวลา ในวันที่ทุกคนเล่นบท “สื่อ” บนพื้นที่ข่าวสารอันเชี่ยวกรากในโลกออนไลน์ แต่ “ความน่าเชื่อถือ” มักเป็นสิ่งที่ผู้คนมองหาเสมอเมื่อต้องการ “ใช้ข่าว” สักชิ้น ไม่ว่าจะเพื่อ “บอกเล่า-อ้างอิง-วิเคราะห์” ก็ตาม

  • About
  • Contact
  • For Advertiser
  • Want to become an author?