NATURAL FOOTPRINTS (5) : ทางออกภูกระดึง
  • Social
  • Sep 12, 2019

วันที่ 5 กันยายนที่ผ่านมา ทาง จส.100 โทรพาให้ผมช่วยให้ความเห็นเรื่องกระเช้าขึ้นภูกระดึง ในฐานะที่ผมเป็นส่วนหนึ่งที่เป็นตัวตั้งตัวตีไม่เห็นด้วยมาแต่ต้นๆ โดยเราก็มีเหตุผลมาโต้แย้ง

ผมบอกกับคุณนัดดา ผู้จัดรายการว่า ข้อดีข้อเสียของภูกระดึง พูดกันมาทุกแง่ทุกมุม จนไม่รู้จะพูดอะไรอีกแล้ว ผมสรุปง่ายๆ ว่าการท่องเที่ยวของภูกระดึงในปัจจุบันนี้ มันพอเหมาะพอควร พอดีหมดแล้วกับธรรมชาติ เที่ยว 8 เดือน ปิด 4 เดือน

ความที่จะต้องเดินขึ้นเอง เป็นเครื่องคัดกรองคนที่จะขึ้นไปบนนั้น เพราะถ้าเดินขึ้นได้ ก็เป็นเครื่องรับรองได้ว่าคุณจะมีแรงเดินไปเที่ยวที่ต่างๆบนภูกระดึงได้

การจะเที่ยวภูกระดึงไม่ได้จบแค่การขึ้นถึงหลังแป แต่ที่เที่ยวบนนั้นมันไกลเดินกัน 3 - 30 กิโลเมตร    ขึ้นกระเช้า แล้วจะเดินไปเที่ยวไหวมั้ย ให้คนเที่ยว 8 เดือนแล้วคืนบ้านให้สัตว์ป่า 4 เดือน ปัญหาขยะอะไรทางอุทยานฯ เขามีวิธีการจัดเก็บนำสร้างอาสาเก็บขยะลงมาพร้อมสรรพ ไม่ต้องไปห่วงเขา

ภูกระดึง นั้นถูกล้อมรอบด้วยชุมชน สัตว์ป่ารู้สึกไม่ปลอดภัยจึงต้องขึ้นมาอาศัยกันบนหลังแป ทุกวันนี้คนที่ไปเที่ยวบนภูกระดึง เจอช้าง เจอหมาไน หมาจิ้งจอกกันบ่อยๆ

นั่งกระเช้าไปบนหลังแป แต่เดินไปไม่ไหว เดี๋ยวก็เรียกร้องให้สร้างถนนวิ่งรับส่งไปยังที่เที่ยวต่างๆ บนหลังแป กลายเป็นเอาเมือง เอารถยนต์ไปไว้บนนั้น ยิ่งรบกวนป่า รบกวนสัตว์ป่ากันใหญ่

ที่ วราวุธ  ศิลปอาชา รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม บอกจะพิจารณาผลดีที่มีต่อธรรมชาติ ถ้าคนเยอะ ไม่มีทางที่จะเป็นผลดีกับธรรมชาติครับ กับสัตว์ป่ากับพืชพรรณที่เปราะบาง ยิ่งคนเข้าไปน้อยแหละจะเป็นผลดี ผมถึงสรุปว่าทุกวันนี้ ภูกระดึง พอเหมาะพอควรกับจำนวนคนไปเที่ยว กับธรรมชาติที่รองรับแล้ว

ทำไมถึงบอกแค่ว่าเมืองเลยเศรษฐกิจจะรุ่งโรจน์ได้ก็โดยการสร้างกระเช้าขึ้นภูกระดึง  มีทางออกอื่นไหม?

ผมยกตัวอย่างภูเขาไฟฟูจิของญี่ปุ่น เขามีเดินขึ้นพิชิตฟูจิเหมือนกัน แต่เขาไม่ดิ้นรนสร้างกระเช้า เขาสามารถสร้างมูลค่าจากภูเขาที่ไม่ต้องมีกระเช้า แต่คนไปเที่ยวกันมากมาย เขาทำยังไง?

ภูเขาไฟฟูจินั้นรูปทรงสวย สวยจากการมองจากที่อื่นไปดูภูเขา ทุกมุมมองรอบภูเขาไฟลูกนี้ เป็นแหล่งท่องเที่ยวหมดเลย เป็นหมู่บ้าน เป็นที่พัก แล้วคนไปเที่ยวตลอดปี ทุกฤดู ผมยกตัวอย่างตรงทะเลสาบคาวากูจิโกะ ซึ่งเป็นฟากฝั่งหนึ่งที่มองเห็นภูเขาไฟฟูจิ มีทะเลสาบ มีภูเขาล้อมรอบมีเพียงด้านสถานีรถไฟที่เป็นแค่เนินสูงไม่ถึงกับเป็นภูเขา แต่ทุกด้านเป็นขอบกั้นน้ำไว้หมด

ทางการญี่ปุ่นก็เอาต้นแปะก๊วย ต้นเมเปิล มาปลูกริมทะเลสาบ แล้วทำทางรถยนต์ให้รถวิ่งเลียบทะเลสาบไปจนสุดทาง หรือใครมีแรงเดินก็เดินไป เดินมุมไหน หรือลงดูทะเลสาบตรงไหน ก็เห็นภูเขาไฟ เห็นทะเลสาบถ้าไปช่วงใบไม้เปลี่ยนก็เห็นสีสันของใบไม้ด้วย

แต่เขาไม่สร้างกระเช้าขึ้น

ผมมีวิธีขายภูกระดึง โดยไม่ต้องสร้างกระเช้าขึ้นภูกระดึง และเมืองเลยก็จะเศรษฐกิจดี

ภูกระดึงบ้านเรา ผมเคยขับรถอ้อมดูแทบทุกมุม ภูกระดึงบ้านเรา เป็นลักษณะภูเขาหลังราบตามแบบภูเขาหินทราย ไม่ใช่ทรงแบบฟูจิ แต่สวยไปอีกแบบ ไปมุมมองไหนก็สวยบางด้านมีบึงน้ำมีบัว หน้าฝนมีนาข้าวเขียวสวยงาม แต่เชื่อไหม ไม่เคยมีใครคิดจะพัฒนาหรือปรับปรุงภูมิทัศน์รอบภูกระดึง เพื่อทำเป็นแหล่งท่องเที่ยวหรือพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว เอาดอกไม้มาลง ดอกคูน ดอกเสี้ยว ดอกจาน ไม้ที่เป็นเอกลักษณ์ เร็วหน่อยก็เอาเฟื่องฟ้าหลากสีสัน มาสร้างสถานที่สักแห่งเพื่อชมพูกระดึงโดยไม่ต้องขึ้น ปลูกให้มากให้สะดุดตา

ช่วงแรกต้องประชาสัมพันธ์มากๆ ในช่วงที่เขาปิดภูเราก็ยังขายได้ ในช่วงหน้าแล้งที่ภูกระดึงไม่ค่อยสวย เราก็ยังขายสถานที่ข้างล่างได้ แล้วถ้าเราทำในทุกมุมของภูกระดึง ทำให้เป็นเส้นทางดูภูกระดึง มีหมู่บ้านโฮมสเตย์ มีรีสอร์ทเก๋ๆ กลางนา จิบกาแฟ ดูภู แล้วยังมีที่เที่ยวใกล้เคียงที่ถ้าคนมาพัก เรายังนำพาขาไปเที่ยวได้อีกเพียบ คนขึ้นกระเช้าไปภูกระดึง ใครจะไปเที่ยวที่เที่ยวข้างเคียง

งบประมาณจาก ททท. งบประมาณจากกรมการท่องเที่ยวจาก อพท. งบประมาณมากมายมหาศาล เอามาสร้าง มาปลูกดอกไม้ ผมว่าจะได้งานมากกว่าเอาทำหมอลำเฟสติวัล ที่ใช้เงินปีละ 20 กว่าล้านด้วยซ้ำไป อย่าเพิ่งดูแคลนว่าทำไม่ได้ ไม่มีใครมา ดูที่ญี่ปุ่นเขาทำเริ่มแรกก็ใช่จะเป็นที่นิยม แต่ทุกวันนี้ก็เก็บดอกเก็บผล แค่ที่คาวากูจิโกะ ก็มีโรงแรมขึ้นกันริมทะเลสาบให้เพียบ แล้วเต็มตลอด หาที่ว่างน้อยมาก

สร้างกระเช้า เงินไม่ถึงมือชาวบ้านโดยตรง บริษัทที่ประมูลได้เขาก็ต้องเอาไป แล้วงานอย่างมากก็เป็นพนักงานเล็กๆ น้อยๆ เพราะชาวบ้านไม่ใช่แรงงานมีทักษะเขาจะจ้างทำไม แล้วสร้างกระเช้าใช้พนักงานไม่มากในการให้บริการ ชาวบ้านอย่าคิดเลยว่า จะได้เงินจากโครงการนี้ นักท่องเที่ยวมาไวๆ ไปไว ทำไมเขาจะต้องมานอนตีนภูก่อนจะไปที่อื่น

โครงการนี้มันระยะยาว หวังผลนานแต่สร้างได้ก็ยั่งยืน หน่วยงานไม่ค่อยทำโครงการแบบนี้ สู้เขียนโครงการจัดอีเวนต์ สองเดือนจบ รับเงินทอนเงินจ้างแล้วแยกย้าย ประเทศจะได้อะไรหรือไม่ช่างมัน

ทำอย่างที่ผมว่า ภูกระดึงไม่ต้องขึ้น แต่มานอนดูภูกระดึงจากหมู่บ้านรอบๆ แต่ไม่ใช่หมู่บ้านในสภาพแบบทุกวันนี้ ต้องมีการจัดพื้นที่

ทำวันนี้ อีกไม่กี่ปีก็เก็บเกี่ยวผลของการท่องเที่ยว แต่ขืนมายื้อจะสร้างแต่กระเช้าขึ้นภูกระดึง อีก 10 ปีก็ไม่ได้สร้าง

การจัดการการท่องเที่ยวโดยคำนึงถึงสภาพแวดล้อมของแหล่งท่องเที่ยวจะทำให้เรามองเห็นวิธีการจัดการที่เหมาะสม และเป็นประโยชน์กับทุกฝ่ายอย่างแท้จริง

Bottom Line เป็น News Magazine Onlineที่ยึด “ความน่าเชื่อถือ” บนพื้นฐานความเป็น “สื่อสารมวลชน” ผ่านการนำเสนอในรูปแบบ Story Telling อันเป็นเอกลักษณ์