Reskill ทางรอดคนทำงานยุคดิจิทัล
  • Biz Life
  • Aug 27, 2019

เมื่อพูดถึงการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล ทุกฝ่ายจากพูดถึงศักยภาพของ AI (ปัญญาประดิษฐ์) ระบบ Automation ที่เข้ามาช่วยทำงานได้เร็วขึ้น ดีขึ้น และต้นทุนถูกลง ไม่กี่ปีที่ผ่านมาหลายฝ่ายมองว่า เทคโนโลยีเหล่านี้จะเข้ามาแทนที่มนุษย์ได้ในอีกไม่ช้า นำไปสู่คำถามที่ว่าแล้วมนุษย์ที่กำลังถูกดิสรับชัน (Disruption) ค่อยๆ รุกรานจะปรับตัวอย่างไร

เรื่องที่เกี่ยวข้อง: เตรียมรับมือกับ AI เพื่อนรัก

นี่ไม่ใช่แค่ปัญหาที่เพิ่งเกิดขึ้น เพียงแต่มันชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ ในสังคมไทย ในขณะที่ต่างประเทศเองก็ประสบกับปัญหานี้เช่นเดียวกัน ซึ่งแต่ละประเทศก็ต่างหากทางออกในบริบทที่เข้ากับสังคมของตัวเอง วิธีที่หลายประเทศนำเอามาใช้และมีแนวโน้มได้ผลดี คือวิธี “Reskill และ Upskill”

ที่มาภาพ: Pixabay

Reskill หมายถึงการเพิ่มทักษะใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน เช่น การจัดข้อมูลจำนวนมหาศาล การทำงานแบบ Agile การใช้นวัตกรรมต่างๆ เพื่อสามารถทำงานสอดคล้องกับเทคโนโลยี และแนวโน้มการทำงานในอนาคต ส่วน Upskill หมายถึงการพัฒนาทักษะเดิมที่มีอยู่ให้แข็งแกร่งมากขึ้น และสามารถปรับใช้ในบริบทใหม่ที่เกิดขึ้นได้

ในสหรัฐอเมริกาก็มีการตื่นตัวในเรื่องนี้เช่นกัน Jake Schwartz ซีอีโอของ General Assembly ผู้ให้บริการชั้นนำด้านโซลูชันการเรียนรู้ในสถานที่ทำงานในนิวยอร์ก เปิดเผยในบทความ Reskilling and Upskilling the Workforce of the Future ของ www.lhh.com ตั้งแต่ปี 2018 ถึงการเปลี่ยนแปลงด้านทรัพยากรบุคคลที่เกิดขึ้นในอเมริกาว่า

“ในโลกชาวปกขาว (หมายถึงพนักงานออฟฟิศ) เราได้เห็นการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของทักษะเฉพาะทาง และเทคนิคที่ต้องการการยกระดับอย่างต่อเนื่อง การพัฒนาทักษะเพื่อให้ทันกับนวัตกรรม หมายความว่าองค์กรจำนวนมากกำลังประสบความสำเร็จอย่างฉับพลันซึ่งพวกเขาจำเป็นต้องเปลี่ยนแนวทางการเรียนรู้”

ที่มาภาพ: Pixabay

ที่ผ่านมาหลายองค์กรในสหรัฐฯ​ และประเทศพัฒนาแล้วหลายประเทศพยายามหาทางออกกับเรื่องนี้ ทำให้ปัจจุบันมีธุรกิจที่มุ่งมั่นให้พนักงานรวมกว่า 17.2 ล้านคน ต้องผ่านการฝึกอบรม reskilling และ upskilling ในปี 2020 นี้ ซึ่งเกินเป้าหมายที่ครอบคลุม 10 ล้านคนในปี 2020 ที่กำหนดไว้ในการประชุมประจำปีของ World Economic Forum 2018 โดยมีเป้าหมายเพื่อปิดช่องว่างทักษะในปัจจุบัน และพัฒนาการศึกษา การฝึกอบรมสำหรับอนาคต สะท้อนว่ากาปรับทักษะมีความสำคัญอย่างมากในยุคดิสรับชัน

อย่างไรก็ตาม หลายองค์กรเสียเวลาไปกับการพยามหาพนักงานคนใหม่ที่มีทักษะแบบที่ต้องการ จนสูญเสียงบประมาณไปมหาศาล แต่ความเป็นจริงแล้วทักษะเหล่านี้สามารถพัฒนาคนในองค์กรได้ ซึ่งนอกจากจะทำให้ช่วยประหยัดงบประมาณแล้วยังมีข้อดีสำคัญคือ พนักงานที่มีทักษะใหม่ จะมีความรู้ความเข้าใจองค์กรมากกว่าพนักงานใหม่

ในประเทศไทยเอง องค์กรต่างๆ เริ่มตื่นตัวกันในเรื่องการพัฒนาคนแบบใหม่มากขึ้น ที่เห็นได้ชัดเจนคือองค์กรใหญ่ๆ ต่างลุกขึ้นมาพัฒนา “คน” กันยกใหญ่

สะท้อนจากการพูดคุยของผู้บริษัทระดับสูงของ 7 องค์กรชั้นนำ ในงานแถลงข่าว “การอัพเกรดทักษะทรัพยากรคนภายในองค์กร ท่ามกลางวิกฤติดิสรับชัน”

อริญญา เถลิงศรี กรรมการผู้จัดการ SEAC

องค์กร “ไม่ปรับ” เท่ากับ “ตาย”

อริญญา เถลิงศรี กรรมการผู้จัดการ SEAC มองว่า “ยิ่งเทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทสำคัญมากขึ้นเท่าไหร่ ทรัพยากรมนุษย์ย่อมสั่นคลอนมากขึ้นเท่านั้น องค์กรจึงจำเป็นต้องตื่นตัว และพร้อมรับมือกับความท้าทายใหม่ๆ ตลอดเวลา ผ่านการรีสกิลตัวเองเพื่อเป็นประตูเปิดโอกาสในการสร้างความก้าวหน้า ความมั่นคง และเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกไม่ว่าจะรูปแบบใดก็ตาม”

สืบเนื่องจากระบบการแก้ปัญหา การตัดสินใจ หรือแม้แต่ภาวะการเป็นผู้นำแบบเดิมที่เคยสร้างการเติบโตของธุรกิจในอดีตกำลังจะใช้ไม่ได้อีกต่อไป ทำให้ต้องมองหาวิธีพัฒนาคนแบบใหม่อย่างการ Reskill และ Upskill ซึ่งเป็นลักษณะการเรียนรู้ที่ผลักดันให้พนักงานตระหนักที่จะเรียนรู้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องรอการอบรมในแบบเดิมๆ โดยเชื่อว่าแต่ละองค์กรต้องมีพนักงานที่มีทักษะใหม่ๆ มากกว่า 50% ของคนในองค์กรภายใน 2-3 ปีนี้ จึงมีโอกาสรอดจากดิสรับชันครั้งใหญ่นี้

ฤทัย สุทธิกุลพานิช ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ บริษัท เมืองไทยประกันชีวิต

สอดคล้องกับความเห็นของ ฤทัย สุทธิกุลพานิช ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ บริษัท เมืองไทยประกันชีวิต จำกัด (มหาชน) หรือ MTL เปิดเผยถึงมุมมองในการพัฒนาองค์กรว่า

“เราควรจะปรับตัวเองทุก 4-5 ปี ทำให้คนเรียนรู้ตลอดเวลา และโตไปพร้อมกับบริษัทได้ หาสกิลคนของเรา หาเครื่องมือใหม่ๆ มาพัฒนาให้เข้ากับเป้าหมาย”

นอกจากนี้ควรจะหยุดคำว่า “ไม่รู้ ไม่ได้ ไม่เป็น” และพยายามทำให้เกิดการเข้าถึงความรู้ หาทางทำยังให้คนไทยสามารถ Reskill และ Upskill ที่เป็นที่ต้องการในอนาคตได้ 

ยุทธชัย จรณะจิตต์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่มบริษัทอิตัลไทย 

ด้านบริษัทผู้รับเหมา อย่างกลุ่มบริษัทอิตัลไทย ก็เร่ง Reskill ให้พนักงานเช่นเดียวกัน ส่วน ยุทธชัย จรณะจิตต์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร อิตัลไทย เล่าติดตลกว่าในบริษัทมีทั้งช่องว่างระหว่างวัยที่ค่อนข้างชัดเจนมาตลอด พนักงานรุ่นเก่าที่มีประสบการณ์สูง จะเปลี่ยนแปลงยาก มีเป้าหมายชัดเจนมาก ขณะที่พนักงานรุ่นใหม่ ใจร้อน อยากเปลี่ยนแปลงหรือขับเคลื่อนองค์กรด้วยความรวดเร็ว

การที่องค์กรยอมรับความแตกต่าง และ Reskill ผ่านการใช้เครื่องมือที่ทำให้รู้สึกติดโปรแกรมเรียนที่สามารถเรียนรู้เมื่อไหร่ก็ได้ ที่ไหนก็ได้ พร้อมลูกเล่นที่ทำให้อยากจะเรียนรู้ต่อไปเรื่อยๆ อยากเอาชนะ ซึ่งแฝงการพัฒนาตัวเองให้กับพนักงานได้อัตโนมัติ

“อยากให้ทุกบริษัทสนับสนุนการ Reskill เพราะเราเชื่อในเรื่องการพัฒนาคน”

กานติมา เลอเลิศยุติธรรม หัวหน้าคณะผู้บริหารด้านทรัพยากรบุคคล เอไอเอส

พนักงานเต็มใจ Reskill ตัวเอง

กานติมา เลอเลิศยุติธรรม หัวหน้าคณะผู้บริหารด้านทรัพยากรบุคคล บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) หรือ เอไอเอส บริษัท โทรคมนาคมเจ้าใหญ่ที่มีคนในองค์กรจำนวนมาก ลุกขึ้นมาพัฒนาระบบ HR (Human Resource) ให้สอดคล้องกับพฤติกรรมการทำงานของคนยุคใหม่ และเทรนด์ที่กำลังจะมาถึง เนื่องจาก 70% ของบุคลากรในเอไอเอสเป็น Generation Y ที่ไม่รอให้สั่งทำสิ่งต่างๆ แต่พยายามเสริมศักยภาพตัวเองตลอดเวลา

เอไอเอส จึงพัฒนาศักยภาพของคนในองค์กรด้วยการ Reskill ผ่านระบบที่เรียกว่า Learn Di แอปพลิเคชันที่ทำให้คนในองค์กรสามารถเข้าถึงการเรียนรู้ได้ด้วยตัวเองตลอดเวลา แม้แต่ในห้องน้ำหรือช่วงรถติด สามารถเลือกเรียนตามคอร์สที่สนใจ ไม่ต้องรอเพื่อนหรือรอคำสั่ง ซึ่งการเรียนรู้ในลักษณะนี้จะสะท้อนถึงความรับผิดชอบในตัวพนักงานได้ด้วย

ภูมิพัฒน์ สินาเจริญ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท พีทีจี เอ็นเนอยี จำกัด (มหาชน)

ขณะที่ ภูมิพัฒน์ สินาเจริญ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท พีทีจี เอ็นเนอยี จำกัด (มหาชน) เล่าว่าปั๊มน้ำมันพีที และบริษัทในเครือ มีพนักงานกว่า 16,000 คน ความใหญ่ทำให้องค์กรเคลื่อนตัวได้ช้า สิ่งที่ท้าทายสำหรับพีที จึงเป็นการพัฒนาคนให้มีคุณภาพ เพื่อสร้างแนวทางธุรกิจใหม่ๆ ในธุรกิจเดิม “อยากให้ทุกๆ คนลุกขึ้นมา Reskill ด้วยตัวเอง ไม่ว่าจะไปอยู่องค์กรไหนก็ย้ายไปเติบโตได้ และทำให้องค์กรนั้นๆ เติบโตและแข็งแรงด้วย”

ดร.ศรายุธ แสงจันทร์ รองกรรมการผู้จัดการใหญ่กลุ่มงานการเงิน บริษัท น้ำตาลมิตรผล จำกัด 

บริหารทรัพยากรบุคคลดี มีชัยไปกว่าครึ่ง

ดร.ศรายุธ แสงจันทร์ รองกรรมการผู้จัดการใหญ่กลุ่มงานการเงิน บริษัท น้ำตาลมิตรผล จำกัด เล่าว่า ธุรกิจภาคเกษตรมีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การผลิต การจัดจำหน่าย ที่มีเทคโนโลยีเข้ามาเกี่ยวข้อง โดยเฉพาะระบบ Automation ซึ่งในอนาคตพนักงานบุคคลจะถูกแทนด้วยหุ่นยนต์ไปเรื่อยๆ จนถึงกลุ่มพนักงานในออฟฟิศ หากยังคงพัฒนาทรัพยากรบุคคลแบบเดิมในสัดส่วน 70/20/10 ที่มีการอบรมความรู้พนักงานเพียง 10% จะไม่เพียงพอ และต้องหันมาใช้เครื่องมือทางความรู้ที่เหมาะกับสังคมยุคใหม่ เทคโนโลยีแบบใหม่ ให้มากขึ้น

"สังคมเปลี่ยนโลกเปลี่ยนถ้ายึดการพัฒนาคนแบบเดิมจะไม่สามารถขยายผลได้ ถ้าเอาเทคโนโลยีมาใช้จะทำให้องค์กรเคลื่อนตัวได้เร็วขึ้น และทำให้พัฒนาประเทศได้ในที่สุด”

อภิรัตน์ หวานชะเอม Chief Digital Officer บริษัทเอสซีจี ซิเมนต์-ผลิตภัณฑ์ก่อสร้าง จำกัด

ด้านองค์กรผลิต และจำหน่าย ผลิตภัณฑ์ก่อสร้างยักษ์ใหญ่อย่าง บริษัท เอสซีจี ซิเมนต์-ผลิตภัณฑ์ก่อสร้าง จำกัด ก็ได้พัฒนาบุคลากรในแบบของตัวเอง

อภิรัตน์ หวานชะเอม Chief Digital Officer บริษัทเอสซีจี ซิเมนต์-ผลิตภัณฑ์ก่อสร้าง จำกัด เน้นถึงความสำคัญของการรีสกิลว่า ในยุคดิสรับชันองค์กรต้องเข้าสู่สงครามอันใหม่ 2 ทางคือหาคนใหม่ หรือรีสกิลคนที่มีอยู่เดิม ด้วยการติดอาวุธใหม่ๆ ให้กับคนกลุ่มนี้ บนความเชื่อที่ว่าไม่มีใครรู้จักบริษัท และลูกค้าดีเท่าพนักงานที่อยู่มานาน

“การเลิกจ้างคนเก่าออก จ้างคนใหม่เข้ามาทำได้ง่าย แต่ว่าการรีสกิลถูกต้องกว่า เพราะ Wisdom ทำยาก”

นอกจากนี้เอสซีจียังมุ่งพัฒนาคนบนชุดความคิดแบบ Entrepreneur หมายถึงเรียนรู้ที่จะเป็นผู้ประกอบการ คาดหวังว่าพนักงานขยันขึ้นมีความสุขขึ้น เพื่อข้ามไปสู่โอกาสใหม่พร้อมกับองค์กร

“เชื่อว่าธุรกิจอยู่เพื่อทำให้ชีวิตทุกคนดีขึ้น ไม่ใช่แค่ชีวิตของลูกค้าดี แต่หมายถึงชีวิตของพนักงาน ที่ต้องไม่มีใครถูกทิ้งไว้ข้างหลัง”

แม้แนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์จะแตกต่างกันออกไป แต่เป้าหมายหลักสำคัญการผลักดันให้บุคลากรในองค์กรทุกระดับสามารถ Reskill ตัวเองได้

การเริ่มต้นเปลี่ยนแปลงองค์กรด้วยการพัฒนาทักษะแบบ Reskill และ Upskill จะเป็นเรื่องที่ควรทำในยุคดิสรับชันที่ยากจะเดาทิศทางการเปลี่ยนแปลงในตอนนี้ แต่ไม่อาจการันตีแนวทางการพัฒนานี้จะประสบความสำเร็จกับทุกองค์กร ส่วนจะประสบความสำเร็จหรือไม่นั้นย่อมขึ้นอยู่กับเป้าหมายของแต่ละองค์กร รวมถึงกลยุทธ์ในการสร้างแรงจูงใจของบริษัทที่มีต่อพนักงาน และที่สำคัญที่สุดคือแรงกระเพื่อมจากพนักงานในการสนใจพัฒนาตัวเอง เรียนรู้แบบไม่หยุดยั้ง

Reskill คือการพัฒนาทักษะใหม่ที่ไม่เคยทำมาก่อน ที่จำเป็นในการทำงานยุคดิสรับชัน

Bottom Line เป็น News Magazine Onlineที่ยึด “ความน่าเชื่อถือ” บนพื้นฐานความเป็น “สื่อสารมวลชน” ผ่านการนำเสนอในรูปแบบ Story Telling อันเป็นเอกลักษณ์