ชีวิตใหม่ของขวดพลาสติก
  • Biz Life
  • Jul 24, 2019

ปัจจุบันปริมาณขยะในไทยปี 2561 มีกว่า 27.8 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 1.64% จากปี 2560 โดยขยะพลาสติกมีมากถึง 2 ล้านตัน แต่สามารถนำมารีไซเคิลได้เพียง 5 แสนตันเท่านั้น เพราะปั้นปลายชีวิตของขวดเหล่านี้ มักถูกทิ้งอยู่ในถังขยะรวม เปื้อนเศษอาหาร ลอยคอในลำคลอง ยัดอยู่ตามซอกตึก หรือนอนรวมกันในบ่อขยะแบบไม่รู้ชะตากรรม

“ทำไมต้องรอให้ขวดพลาสติกย่อยสลายนานถึง 450 ปี ในเมื่อเราสามารถนำกลับมาทำเป็นสินค้าใหม่ได้ในเวลาเพียง 24 ชั่วโมง”

สุเมธ เปรมพาณิชย์นุกูล ผู้ช่วยผู้จัดการการสื่อสารองค์กร บริษัท Indorama Ventures เผยแนวคิดในการจัดการขยะขวดพลาสติกที่กำลังเป็นปัญหาอยู่ตอนนี้ ขณะออกบูธในงาน Industry Thailand 2019 พร้อมทั้งอธิบายเพิ่มเติมว่า แท้จริงแล้วขวดพลาสติกมีประโยชน์มากเกินกว่าจะปล่อยให้ย่อยสลายหรือทำลาย หากมีการจัดการที่ดีจะปราศจากปัญหาขยะขวดพลาสติกล้นเมือง เช่นเดียวกับประเทศที่เคร่งครัดในการแยกขยะอย่างญี่ปุ่น

พลาสติกไม่ใช่ผู้ร้าย ปัญหาขยะพลาสติกไม่ได้อยู่ที่คนใช้ขวดพลาสติกจำนวนมาก แต่อยู่ที่พฤติกรรมการทิ้งขยะพลาสติกไม่ถูกวิธี ทำให้ไม่สามารถนำกลับมารีไซเคิลได้

สำหรับขวดพลาสติกที่สามารถนำมารีไซเคิลได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีต้นทุนต่ำกว่ากระบวนการอื่นๆ คือขวดชนิด PET (Polyethylene Terephthalate) ขวดพลาสติกใสที่นิยมนำมาทำขวดน้ำดื่ม น้ำผลไม้ น้ำอัดลม เพราะมีคุณสมบัติทนความเป็นกรด และสามารถกันการซึมผ่านออกซิเจน และคาร์บอนไดออกไซด์ได้เป็นอย่างดี 

ที่สำคัญขวดพลาสติกประเภทนี้ เป็นสามารถนำมารีไซเคิลเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ได้หลากหลาย ทั้งรีไซเคิลเป็นขวดใบใหม่ ไปจนถึงแปรรูปเป็นเส้นใยสังเคราะห์สำหรับผลิตเสื้อผ้า รองเท้า ผ้าบุตกแต่งเฟอร์นิเจอร์ พรม ฯลฯ และแปรรูปไปได้เรื่อยๆ นับครั้งไม่ถ้วน 

นอกจากจะได้ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ แล้ว การรีไซเคิลขวดพลาสติกยังมีส่วนช่วยในการประหยัดพลังงานได้ เนื่อจากขวดพลาสติกทำมาจากน้ำมันดิบ เมื่อมีการรีไซเคิลขวดพลาสติก 1 ตัน จึงส่วนช่วยลดการใช้น้ำมันได้ 3.8 บาร์เรล หรือคิดเป็น 159.11 ลิตร และช่วยประหยัดพื้นที่ในการฝังกลบขยะได้ 

คุณสมบัติเหล่านี้ ทำให้ขวดพลาสติก PET เข้าไปมีบทบาทในเทรนด์การทำธุรกิจเพื่อความยั่งยืน (sustainability) ขององค์กรต่างๆ และกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างผลิตภัณฑ์จากขวดพลาสติกจากหลายแบรนด์

 

เสื้อจากขวดพลาสติก

นำเม็ดพลาสติก PET รีไซเคิล มาอบด้วยความร้อน 165-180 องศาเซลเซียส 5-8 ชั่วโมง ก่อนนำมาหลอมด้วยความร้อน 280-290 องศาเซลเซียส ฉีดออกเป็นเส้นเล็กๆ แล้วทำให้เย็นอย่างรวดเร็วด้วยลมเย็น และดึงยืดจนเส้นได้คงตัว เป็นเส้นด้ายรีไซเคิล เพื่อนำมาทอเป็นเสื้อ ซึ่งขวดพลาสติก PET 12 ขวด สามารถผลิตเสื้อได้ 1 ตัว และมีคุณสมบัติพิเศษคือมีน้ำหนักเบา แห้งง่าย และยับยากด้วย 

ภาพ: เฟซบุ๊ก CONVERSE

คอนเวิร์สจากขวดพลาสติก

รองเท้า Converse ออกรองเท้ารุ่น "Converse Renew Canvas" ที่ตัวผ้าใบผลิตจากเส้นใย รีไซเคิล โพลีเอสเตอร์ 100% ที่มากจากกระบวนการรีไซเคิลขวดพลาสติกใช้แล้ว ทดแทนการใช้คอตตอนมาทำเป็นผ้าแคนวาสในรองเท้ารุ่นปกติ โดยช่วงแรกจะนำร่องกับคอนเวิร์สในรุ่น Chuck Taylor All Star และ Chuck 70 ก่อนเดินหน้าสู่เป้าหมายการพัฒนากระบวนการผลิตที่ยั่งยืนในอนาคต 

ภาพ: Kanken Fjallraven

กระเป๋าเป้จากขวดพลาสติก

กระเป๋า Kanken Fjallraven มาในคอลเลกชัน “Re-Kanken” กระเป๋าเป้ทำมาจากขวดน้ำพลาสติกรีไซเคิล 95% โดยเป้ใบหนึ่งจะผลิตจากขวดน้ำ 9 ขวด (สำหรับรุ่น mini) หรือ 11 ขวด (สำหรับรุ่น classic) ในขั้นตอนการย้อมสี บริษัทใช้เทคโนโลยี “spin-dye” ที่สามารถลดการใช้น้ำในการผลิตได้ 75%, สารเคมี 67%, และพลังงาน 39% รวมถึงสามารถคาร์บอนได้ 20% เมื่อเทียบกับเป้รุ่นก่อน ส่วนโลโก้ของ Re-kanken จะใช้วิธีการปักลงไปแทนการใช้โลโก้สะท้อนแสงแบบเดิม เพื่อลดการใช้พลาสติก

ยิ่งไปกว่านั้น เนื่องจากเป้ทั้งใบทำมาจากวัสดุเดียวกัน เมื่อเป้ Re-Kanken เสื่อมสภาพ เจ้าของจึงสามารถนำเป้ไปคืนที่ร้านเพื่อนำไปรีไซเคิลให้กลายเป็นผ้าใหม่ และนำมาเป็นวัตถุดิบในการผลิตได้อีกครั้ง ปัจจุบันบริษัทมีความคิดที่จะนำเทคโนโลยีนี้ไปประยุกต์ใช้กับผลิตภัณฑ์อื่นๆ และคาดว่าในอนาคตจะสามารถผลิตกระเป๋าเป้โดยใช้พลาสติกรีไซเคิลแทนไนลอนได้ทั้งหมด

ภาพ: www.pttgcgroup.com

จีวรจากขวดพลาสติก

วัดจากแดง จ.สมุทรปราการ ร่วมกับจีซี ผลิตผ้าบังสุกุลจีวรจากขวดพลาสติกรีไซเคิล ภายใต้โครงการ “ขุดทองจากกองขยะ” โดยนำขวดพลาสติกใช้แล้วมาเข้ากระบวนการสกัดเป็นเส้นใยรีไซเคิล โพลีเอสเตอร์ ผสมกับเส้นใยฝ้าย และเส้นใย รีไซเคิล โพลีเอสเตอร์ ซิงค์ (Recycle Polyester Zine) ที่ช่วยลดกลิ่นอับ นุ่มสบาย ไม่ร้อน ไม่อับชื้น ซักแห้งไว และไม่ยับง่าย โดยขวดพลาสติก 15 ใบสามารถผลิตผ้าจีวร 1 ผืน ขณะที่ผ้าไตรจีวร 1 ชุดใช้ขวด 60 ใบ โดยใช้การตัดเย็บ ย้อมสีราชนิยมถูกต้องตามพระวินัย 

นวัตกรรมในการรีไซเคิลขวดพลาสติกพัฒนาไปมากจนสามารถแปรรูปขวดพลาสติกไปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่มีทั้งคุณค่า และมูลค่าที่มากขึ้น แต่สิ่งที่ยังขาดคือ “พฤติกรรมในการแยกขยะ” ที่เป็นต้นทางของการนำผลิตภัณฑ์พลาสติกมารีไซเคิลเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ได้ไม่รู้จบ

ฉะนั้น ก่อนทิ้งขวดพลาสติกอย่าลืมแยกออกจากวัสดุประเภทอื่น และรักษาความสะอาดของขวด เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนให้ขวดพลาสติก มีชีวิตใหม่ ที่ช่วยลดปัญหาขยะของโลกใบเดิม

ขวดพลาสติก PET ทุกขวดบนโลก สามารถรีไซเคิลเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ที่มีประโยชน์ได้นับครั้งไม่ถ้วน เมื่อแยกขยะอย่างถูกวิธี

Bottom Line เป็น News Magazine Onlineที่ยึด “ความน่าเชื่อถือ” บนพื้นฐานความเป็น “สื่อสารมวลชน” ผ่านการนำเสนอในรูปแบบ Story Telling อันเป็นเอกลักษณ์