คนโสด คนเหงา บุกธุรกิจสัตว์เลี้ยง
  • Biz Life
  • Oct 16, 2019

“เหตุเกิดจากความเหงา เพราะโลกดิจิทัลทำให้คนคุยกันน้อยลง คนอยากจะพูดกับอะไรที่แค่รับฟัง ทำให้อยากมีสัตว์เลี้ยงมากขึ้น”

ภมรชัย อภิชาติประคัลภ์ ซีอีโอภมรชัย ซัพพลาย ผู้นำเข้าอาหารสัตว์ในไทยและผู้จัดงาน We Love Pets อธิบายถึงพฤติกรรมของคนไทยที่ทำให้ความนิยมเลี้ยงสัตว์ที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอด 10 ปีที่ผ่านมา

สะท้อนจากตัวเลขภาพรวมธุรกิจสัตว์เลี้ยงในประเทศไทยที่ประมาณ 3.2 หมื่นล้าน ในปี 2561 ที่ผ่านมาและคาดว่าจะเติบโตที่ 3.5 หมื่นล้านในปี 2562 นี้ ตลอดระยะเวลาสิบปีที่ผ่านมา ธุรกิจสัตว์เลี้ยงในไทยเติบโตต่อเนื่องเฉลี่ย 10%

ตัวเลขเหล่านี้ ทำให้ประเทศไทยขึ้นแท่นอันดับ 2 ของเอเชียในกลุ่มธุรกิจสัตว์เลี้ยง จากมูลค่าตลาดประมาณ 7-8 ร้อยล้านดอลลาร์สหรัฐฯ รองลงมาจากประเทศยักษ์ใหญ่อย่างจีน ที่มีมูลค่าตลาดทิ้งห่างออกไปอยู่ที่ 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

สำหรับสัตว์เลี้ยงที่ได้รับความนิยมากที่สุดในต่างประเทศคือแมว 30% สุนัข 20% สัตว์อื่นๆ รวมกันเช่น นก กระต่าย แฮมสเตอร์อยู่ที่ 40-50%

ขณะที่ประเทศไทยพบว่าสุนัขได้รับความนิยมมากที่สุดอยู่ที่ 60% แมว 20% และสัตว์อื่นๆ รวมกันอยู่ที่ 10%

เมื่อเจาะลงไปในกลุ่มผู้ที่นิยมเลี้ยงสัตว์ในประเทศไทย พบว่าปัจจัยสำคัญที่ทำให้คนไทยเลี้ยงสัตว์เพิ่มขึ้น เกิดจากไลฟ์สไตล์ที่เปลี่ยนแปลงของคนรุ่นใหม่ เช่น

คู่รักไม่ค่อยอยากมีลูก ครอบครัวเล็กลง

คู่รักมีลูกน้อยลง คู่รักเพศเดียวกันมากขึ้น สะท้อนจากอัตราการเกิดของคนไทยในสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง ที่พบว่าในปี 2551 มีทั้งสิ้น 797,356 คน ขณะที่อัตราการเกิดของคนไทย ในปี 2561 ลดลงอยู่ที่ 666,109 คน โดยสถิติอัตราการเกิด ระหว่างปี 2552-2560 มีทิศทางลดลง และทรงตัวอย่างต่อเนื่องด้วย

ขณะเดียวกัน ข้อมูลจากสารประชากร มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า อัตราการเกิดโดยเฉลี่ย (ข้อมูล ณ วันที่ 1 กรกฏาคม 2562) ปรากฏว่าคนไทยมีอัตราการเกิดเฉลี่ย 10.5 คน ต่อประชากรเพียง 1,000 คนเท่านั้น

ทว่า ไลฟ์สไตล์ของคู่รักรุ่นใหม่ นิยมเลี้ยงสัตว์เลี้ยงร่วมกันเป็นหนึ่งในสมาชิกในครอบครัวมากขึ้น ขณะเดียวกันครอบครัวที่มีลูกก็มักจะเป็นครอบครัวขนาดเล็ก ทำให้พ่อแม่ผู้ปกครองหลายคนเกิดความกังวลหรือวิตกเกี่ยวกับการดูแลลูกในด้านสุขภาพจิต ทำให้สัตว์เลี้ยงถูกเลือกเข้ามาเป็นตัวช่วยหล่อหลอมจิตใจของลูกในบางมิติ

คนโสดมหาศาล

ข้อมูลจากสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ชี้ให้เห็นว่าปัจจุบันคนไทยโสดเพิ่มมากขึ้น สะท้อนจากจำนวนคนจดทะเบียนสมรส ปี 2550 มี 3.13 แสนคู่ และลดลงมา 2.98 แสนคู่ ในปี 2560

ไม่ใช่เพียงการแต่งงานน้อยลงเท่านั้น แต่คนที่เคยสมรสแล้วยังมีอัตราการหย่าร้างมากขึ้นด้วย ดังจะเห็นได้จากปี 2550 พบว่ามีการหย่า 1.02 แสนคู่ ขณะที่ปี 2560 มีการหย่าเพิ่มขึ้นเป็น 1.22 แสนคู่ด้วย

คนเหงาเท่าอวกาศ

ข้อมูลจากงานวิจัยของวิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล (CMMU) ปี 2562 พบว่า คนไทย 66.41 ล้านคน (ข้อมูลปี 2561) จัดอยู่ในกลุ่มประชากรคนเหงา 26.57 ล้านคน หรือคิดเป็น 40.4%

โดยกลุ่มที่เหงามากที่สุด 4 อันดับแรก ได้แก่ วัยทำงาน (23-40 ปี) 49.3% รองลงมาคือเยาวชนวัยเรียน (18-22 ปี) 41.8% วัยผู้ใหญ่อายุระหว่าง (41-60 ปี) 33.6% และผู้สูงวัย (มากกว่า 60 ปี) ราว 24.5%

ไลฟ์สไตล์การอยู่คนเดียวมากขึ้น หรือรู้สึกเหงามากขึ้น มีส่วนทำให้คนทั้ง 2 กลุ่มนี้เลือก “สัตว์เลี้ยง” มาเป็นเพื่อนรู้ใจหรือดูแลเสมือนลูกมากขึ้น และมองว่าสัตว์เลี้ยงสามารถตอบโจทย์ชีวิตที่เป็นอยู่

ที่น่ากลัวมากกว่าความเหงา คือการเลี้ยงสัตว์เหล่านี้ได้ไม่ไหวเหมือนที่ตั้งใจไว้ตอนแรก ทางป้องกันที่ดีที่สุดคือการไตร่ตรองอย่างรอบคอบก่อนตัดสินใจรับสัตว์ใดๆ มาเลี้ยง

เช็คลิสต์ก่อนเลี้ยงสัตว์ ไหวแน่ หรือแค่เหงา?

สวัสดิภาพสัตว์ คือหัวใจของการเลี้ยงสัตว์

ภมรชัย เล่าว่าปัญหาที่ยังน่ากังวลในวงการสัตว์เลี้ยง คือปัญหาการทอดทิ้งสัตว์ ที่มีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย โดยบั้นปลายของการทอดทิ้งสัตว์คือจุดเริ่มต้นของปัญหาทางสังคม ไม่ว่าจะเป็นโรคระบาดจากสัตว์ งบประมาณการดูแลของรัฐ และระบบนิเวศที่มีปัญหา

การเลี้ยงสัตว์ทุกชนิดจึงต้องคำนึงถึง “Quality of life” หรือคุณภาพชีวิตของสัตว์เป็นอันดับแรก เพราะท้ายที่สุดแล้ว สุขภาพสัตว์ส่งผลต่อสุขภาพของคนเช่นกัน

ภมรชัย มองว่า การแก้ปัญหาสัตว์ถูกทิ้ง ควรเริ่มต้นจากการปรับแนวความคิด (Mindset) ในการเลี้ยงสัตว์ ที่ไม่ใช่แค่เลี้ยงแก้เบื่อ เมื่อหายเบื่อสัตว์เหล่านี้จะกลายเป็นภาระ และนำไปสู่การทอดทิ้ง

แต่ปรับมุมมองให้เลี้ยงสัตว์แบบที่มีประโยชน์มากกว่าการแก้เบื่อ เช่น การเลี้ยงสุนัขเพื่อเฝ้าบ้าน ฝึกทักษะต่างๆ ช่วยคลายเครียด นำทางผู้พิการทางสายตา ฯลฯ ซึ่งการเลี้ยงสัตว์โดยมองเห็นประโยชน์มากกว่าการแก้เบื่อ หรือแม้แต่การเลี้ยง แมว นก กระต่าย ช่วยบำบัดความเครียดในผู้สูงอายุหรือเด็ก เป็นต้น

ถ้าไม่มีความสามารถในการเลี้ยงแล้ว ควรทำยังไง?

ถ้าคิดว่าจะเลิกเลี้ยงสัตว์ หรือไม่สามารถเลี้ยงสัตว์ได้แล้ว อย่างแรกลองใช้วิธีหาบ้านใหม่ให้สัตว์เลี้ยง โดยอาจอาศัยช่องทางกลุ่มรักสัตว์ทางโซเชียลมีเดีย หรือโซเชียลมีเดียส่วนตัวของตัวเอง ประกาศหาบ้านใหม่ให้สัตว์เลี้ยงของตัวเองแทนการปล่อยทิ้ง

นอกจากนี้ภมรชัยยังแนะนำว่า ปัจจุบันยังพอมีมหาวิทยาลัยที่มีคณะสัตวแพทย์บางแห่งเปิดรับสัตว์ที่ถูกทอดทิ้ง เลี้ยงเพื่อศึกษาวิจัยให้เป็นประโยชน์ โดยจะพิจารณาเป็นกรณีๆ ไป ด้วย

อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ใช่ทางออกที่ดีที่สุดสำหรับสัตว์เลี้ยงที่ไม่เป็นที่ต้องการของเจ้าของ ฉะนั้นควรป้องกันไว้ดีกว่าแก้ ด้วยการประเมินตัวเองตั้งแต่ต้นว่าอยากเลี้ยงสัตว์จริง อยากเลี้ยงแก้เหงาแต่ไม่พร้อมดูแลเขาตลอดไป เพราะท้ายที่สุดแล้วสัตว์เลี้ยงจะเป็นผู้ร่วมชีวิตของผู้เลี้ยง ไม่ใช่แค่แก้เหงาชั่วครั้งชั่วคราวเท่านั้น

ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะกลุ่มคนโสด คนเหงา ดันตัวเลขธุรกิจสัตว์เลี้ยงและธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับสัตว์เลี้ยงในประเทศไทย โตเป็นอันดับสองของเอเชีย แต่สิ่งที่ควรให้ความสำคัญมากกว่าจำนวนที่เพิ่มขึ้นคือการเลี้ยงสัตว์ให้มีสวัสดิภาพ และคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างที่ควรจะเป็น

นักเขียนผู้มีใบผู้ประกาศการันตี สนใจเรื่องราวทุกอย่างเกี่ยวกับการเงิน และการลงทุน รวมทั้งพยายาม เวิร์ก ไลฟ์ บาลานซ์ ให้กับตัวเอง และคนรอบข้าง